Onlangs schreef ik nog een column voor het drogistenvakblad WhoCares over het einde van het jaar.  Het einde van het jaar is soms beladen. Toch, met het opmaken van die balans kun je beter je toekomst vormgeven.  Want cliënten die een periode van ziek-zijn achter de rug hebben, of er soms er nog in zitten, kijken liever vooruit naar een toekomst zonder ziek of althans veel minder ziek te  zijn. Juist daarom zoeken ze de hulp van een (orthomoleculair) therapeut.

Dat deze soms confronterend, met de kennis van het verleden, de toekomst schetst op het gebied van voeding, lifestyle (bewegen, ontspannen, digitaal vrij zijn) en supplementen, maakt dat begeleiding onontbeerlijk is. Want je verandert niet zomaar een patroon wat al ettelijke decennia je leven bepaalde. Daar moet je zeer ruim de tijd voor nemen. 

Het jaareinde en -begin vormen het  een moment dat velen stimuleert. Maar dit moment om te besluiten je leven te veranderen garandeert niet het meeste succes! Als ik een client adviseer, rem ik soms ook wat af. Zeker als duidelijk wordt dat de voorgenomen veranderingen voor de consument te veel omvatten.

Je kunt tenslotte beter iedere week van het nieuwe jaar een vaste gewoonte doorbreken en vervangen door een gezondere, dan dat je in één maand alle slechte gewoontes probeert uit te bannen.

Voor alles wens ik u een gelukkig, gezond en welvarend 2023. Of zoals we in het Fries graag zeggen: ” Folle Lok en Seine” 

Arbeidsongeschiktheid door een chronische aandoening is voor werknemer en werkgever een zorg. De reguliere zorg heeft m.i. onvoldoende aandacht voor de complementaire geneeskundige mogelijkheden. Bedrijfsartsen zijn onvoldoende op de hoogte en reintegratie deskundigen koersen voornamelijk op wat de reguliere zorg biedt. Verzekeringen zien, getuige het beleid van CZ en Menzis de toegevoegde waarde sosm helemaal niet of er wordt zo weinig vergoed dat complementaire werkers het de laatste 10 jaar zonder noemenswaardige indexering moeten doen en ondertussen wel de opleidingseisen moeten verhogen. #CZ en #Menzis vergoeden geen orthomoleculaire consulten door HBO4+ opgeleide therapeuten. Om vrij discutabele en onduidelijke redenen. 

De laatste 12 maanden heb ik in de praktijk mogen meemaken wat de orthomoleculaire zorg kan betekenen voor patienten met Colitis Ulcerosa, Crohn en PDS. Niet uitsluitend op symptomatische constatering maar #ondersteund door harde laboratorium uitslagen. Dat heeft de kwaliteit van leven voor deze patiënten aanzienlijk verhoogd. Daarnaast konden zij beter functioneren in hun beroep. 

Hoe mooi zou het zijn als reintegratie trajecten voortaan ook de complementair medische kennis zouden gaan inzetten. Dan kan de werkkennis die bij chronische patienten nu chronisch te weinig wordt benut weer effectief ingezet worden. Nu de patient zelf geen fondsen kan aanspreken om deze begeleiding te betalen blijft een groep nodeloos in de ziektewet gedurende korte periodes of geruime tijd. 

Uit mijn tijd als voorzitter van Stichting Remedium herinner ik mij dat Zilveren Kruis, als partner in het toenmalige bestuur, wel degelijk geintersseerd was in schadelast beperking bij uitval door ziekte van werknemers. Saillant is dat vooral het financiele belang veel aandacht kreeg terwijl de complementaire zorg vooral aandacht heeft voor het welbevinden van de patient. Natuurlijk is het wel zo dat er fondsen gemakkelijker worden vrijgemaakt als er direct kan worden berekent wat het voordeel financieel is. Ik pleit voor een herbezinning bij de verzekeraars op de bewezen positieve effecten van orthomoleculaire geneeskunde. De nieuwe initiatieven van een aantal verzekeraars op lifestyle begeleiding zou een aardige eerste stap zijn om de gedegen werkwijze die orthomoleculaire therapeuten hanteren te vergoeden vanuit de basisverzekering. Zodat echt goede complementiare zorg voor iedereen beschikbaar wordt en niet voor hoger opgeleiden met een bijpassend salaris. Gezondheid hoort immers voor alle Nederlanders binnen handbereik te zijn.

Je ziet het nogal eens op websites van complementaire zorgaanbieders:  een pakketprijs waar alles voor je gezondheid in zit. De consulten, de onderzoeken, de supplementen. Duidelijk en meestal schrikken van de prijs. Fijn om te denken dat je hiermee weer helemaal “de oude” kunt worden. Wat een teleurstelling als na de behandelperiode je beseft dat je nog steeds supplementen moet kopen, betere (en soms duurdere) voeding gaat aanschaffen, eens een sportschool bezoekt wat ook geld kost.

Het standpunt van de branche organisatie MBOG is duidelijk: geen traject afspraken. Een begeleidingstraject is niet altijd exact in tijd vooraf in te schatten. De onzekerheid daarover kun je natuurlijk afkopen maar beter lijkt mij om duidelijk met je therapeut af te spreken dat hij zo goed mogelijk inzage geeft. De prijs van onderzoeken moet eveneens vooral duidelijk besproken worden. Liefst met een rekening rechtstreeks van het laboratorium naar de client. Daar moet de therapeut niet aan verdienen. Uw gezondheid is geen handelswaar. Dat geldt ook voor de supplementen die de therapeut voorschrijft. Dat moet een keuze zijn tussen een aantal goede merken en u maakt als client de keuze.

Kortom, je kunt als therapeut vooraf niet exact aangeven wat een behandeltraject kost, maar je kunt wel volledig openheid geven over hoe de prijs tot stand komt.Overigens betekent dat een faire prijs voor alle partijen. Een therapeut aangesloten bij het MBOG heeft een 4 jarige HBO+ opleiding achter de rug, gelijk aan een bachelor graad.  Dan is een redelijk vergoeding per uur tussen de €75-€125.

Een consult bij een MBOG therapeut duurt over het algemeen wel langer dan uw consult bij de huisarts of specialist. Dat verschil uitleggen vergt een extra column.

In februari 2017 startte ik mijn praktijk voor epigenetische orthomoleculaire geneeskunde. Nu zijn we 5 jaar later en heb ik een groot aantal opleidingen kunnen gebruiken om vele clienten te begeleiden naar een gezonder leven. Positief ervaar ik dat ook de reguliere zorg meer open staat voor gedegen aanpak om complementair patiënten te begeleiden. Voeding staat zo in de belangstelling dat het lijkt alsof je niets meer vanzelf goed kunt doen. Vaak een excuus om helemaal niets te doen.

Gelukkig heb ik ook ervaren dat gezonde voeding verrukkelijk is en heel gemakkelijk en snel klaar te maken.

Wat mij wel wat verdrietig maakt is dat pas in het gesprek met de client duidelijk wordt hoe nodig het is dat goed opgeleide professionals ook als zodanig herkenbaar zijn. Wanneer iemand “huisarts” op zijn praktijkdeur zet weet iedereen dat er na de basisarts studie nog een specialisatie tot huisarts is gevolgd en circa 9 studie jaren verstreken zijn. De titel orthomoleculair therapeut is niet beschermd. Daarom heeft MBOG als overkoepelende organisatie van alle therapeuten in dit vakgebied al 3 jaar geleden de minimale opleiding op een HBO + niveau gelegd. (dat staat gelijk aan minimaal 240 ECTS- een europese norm voor studiebelasting en gelijk aan een HBO bachelor studie)

Natuurlijk moet deze therapeut, net als de huisarts, jaarlijks op nascholing. Er veranderd doorlopend veel op het gebied van kennis over het functioneren van de mens in de moderne maatschappij. En de ziektes die het gevolg zijn van het niet zo goed functioneren dus.

Als therapeut treffen we met enige regelmaat huisartsen op nascholingen die voor ons beide geschikt zijn en ontstaat begrip voor elkaars vakgebied en werkwijze.

Daarom heet onze werkwijze ook complementair. Wij vullen aan en maken het liefst samen met de huisarts tot geneeskunde waarbij veel disciplines samenwerken, liefst nog voor inschakeling van de specialist.

Al zolang ik mij kan herinneren was het in september traditie om te starten met het innemen van levertraan. Veel jonge mensen kennen dat niet meer. Het is de olie gewonnen uit vis, in het bijzonder de lever van kabeljauw, schelvis en heilbot. Nu ga ik hier geen verhaal schrijven over levertraan, dat komt later misschien nog. Vroeger ging men ervan uit dat je meer weerstand kreeg van levertraan zonder dat men precies wist waarom. Dat klopt en we weten nu waarom dat zo is. Maar er is meer dat we nu weten dan toen men begon met levertraan in te nemen. Kies ook veel vaker voor ander voedsel uit zee: schaal- en schelpdieren, zeewier, lamsoor. ( daar zit magnesium in en zink en lysine.) Lees verder voor meer tips hoe je weerstand te verbeteren en te verhogen.

Iedereen wil graag een goede weerstand. In de winter lijkt deze vaak wat minder te worden. We worden gemakkelijker ziek lijkt het wel. De weerstand neemt vaak af naarmate de herfst en winter verstrijkt. Juist als de feestdagen eraan komen worden veel mensen geveld door een flinke verkoudheid of een griep. Dat wil je niet en daarom geef ik je 10 tips waardoor je weerstand kunt verhogen en je veel minder kans loopt verkouden (rhino virus)  te worden en (heel lang) uit de running te zijn door een echte griep. (influenza) 

weerstand verbeter tip 1.

  Nachtrust is belangrijk. Ga tijdig naar bed en leg je telefoon of tablet weg tenminste een uur voor je naar bed gaat al weg. Zelfs met een blauw-filter-app blijf je in je hoofd veel te druk. Ook inspannend TV kijken is niet aan te raden. Als je van lezen houd neem een boek mee naar bed maar niet een superspannend thriller natuurlijk. Slaap in een goed geventileerde kamer, het liefst met het raam open, ook in de winter. Neem je telefoon of tablet nooit mee in de slaapkamer. Wil je toch oproepbaar zijn, leg hem dan op de hal buiten de slaapkamer. 

weerstand verbeter tip 2.

Eet gezond en veel groenten en ook bessen. (zwarte-, blauwe-, bos-) Er is groente met heel veel vitamine C. Veelkleurige groenten als het past binnen de groenten van het seizoen en ook nog lokaal verbouwd als het even kan. Je kunt in de buurt van Sneek zelfs je eigen groente uit de grond halen als je de groente uit de supermarkt te simpel vindt. Dan weet je zeker dat het vers is en sta je letterlijk met je voeten in de klei. 

Maar gemak is soms wel een stimulans om het goed te doen. Bij BeterBio.nl of Us Hof kun je biologische groenten kopen die ook lokaal, zoveel mogelijk, zijn verbouwd en die je dan thuisbezorgd krijgt. Allerlei koolsoorten:

• groene kool, 
• spitskool, 
• chinese kool, 
• zuurkool natuurlijk, maar ook heerlijke 
• boerenkool
• Spruiten zitten er ook vol mee. 

En wat te denken van pompoen. Waar je heerlijke soep van maakt. 

Maar stoom de groenten liever dan dat je ze kookt.  Smoothies ben ik niet zo’n voorstander van. Het verteren van voedsel en zeker groente begint al in de mond door er goed op te kauwen. Daarna gaat het naar je maag die er ook nog de nodige spijsverteringsenzymen aan toevoegt en ook de organen die na de maag komen (alvleesklier, gal, dunne darm) alvast inseint dat er weer nieuwe voeding aankomt. Als dat in de vorm van een dunne substantie gaat is kauwen al heel lastig en het is in zeer korte tijd door je maag heen. 

weerstand verbeter tip 3.

Zorg dat je voldoende zonlicht krijgt. Het kleine beetje zon in de winter draagt niet zo heel veel bij aan de vorming van vitamine D3, (daarom is er bij sommigen in deze periode sprake van een winterdip) maar door buiten te zijn voel je je vaak beter.  Goed aankleden en lekker een halfuurtje buiten wandelen. De vitamine D3 die je nodig hebt kun je wel degelijk door voeding binnenkrijgen maar dan moet je wel flink van (vette) vis eten houden. (sardines, makreel, zalm, haring en forel)  Liever niet? Kies dan voor een goed supplement van Vitamine D3 en neem die altijd in met een olie (walnoot-, sesam-, lijnzaad-, druivenpitolie) of met een avocado. Maar er zijn ook vitamine D3 producten die dit al kant en klaar hebben. Een aanrader. 

weerstand verbeter tip 4.

De Wim Hof methode is even wennen voor je lichaam, maar de weerstand neemt bewezen toe als je je lichaam langzaam laat wennen aan koude. Dat hoeft niet in het Sneekermeer of in de Geeuw of de Zwette, maar je zou kunnen starten met een koude douche. Ga er niet direct 5 minuten onder staan, dan raak je gewoon onderkoelt, maar begin eens met 30 seconden en als dat te lang is begin met met 15 seconden. Langzaam bouw je het op zodat je na een aantal weken je lichaam  zo hebt getraind dat je snel na de koude douche juist extra warm bent. Aangetoond is ook dat je weerstand met deze methode sneller z’n afweersysteem paraat heeft tegen indringers. 

 weerstand verbeter tip 5. 

Voorkom stress die langdurig aan je weerstand knaagt. Je hebt het soms even heel druk met van alles en nog wat. Dan maak je een stof aan die je lichaam tot extra activiteit aanzet en dat is prima. Maar als dat maar blijft voortduren dan kun je niet meer spreken van een gezonde situatie en laat je lichaam je een keer in de steek. Of omgekeerd, je hebt je lichaam in de steek gelaten. Want rust en een situatie van onbelast zijn is voor je lichaam de mogelijkheid om weer bij te komen van de drukke en overbelaste tijden. Het één kan niet zonder het ander. 

 weerstand verbeter tip 6.

Voedt je microbioom (de bacteriën in je darm) door variatie.

Gebruik zoveel mogelijk kruiden en specerijen in je voeding. Stop met het gebruik van zout. Er zijn prachtige boeken over het gebruik van kruiden / specerijen en ga eens bij de Turkse of Marokkaanse supermarkt of een echte Toko kijken wat er aan kruiden en specerijen te koop is. Daar zijn ze over het algemeen ook flink goedkoper dan in de supermarkt, waar je voor 4 kaneelstokjes al een klein kapitaal neertelt. De variëteit van voedsel bepaald ook wat er in je darmen gebeurt. Het samenspel tussen de bacteriestammen die daar leven en allerlei functies verrichten heeft ook verband met de variëteit van voedsel. Het is niet spontaan beter als je dagelijks een flesje Japans wondervoedsel opdrinkt. 

weerstand verbeter tip 7.

Zorg voor de juiste vetten en in de juiste verhouding. Bij velen is de verhouding tussen de vetzuren volledig verstoort door een overmaat aan omega 6 vetzuren. De weerstand van het lichaam heeft veel te maken met de verhouding tussen omega 3 en omega 6 vetzuren. 

Doe een test en maak kennis met de mogelijkheden de verhouding te verbeteren.

weerstand verbeter tip 8.

Sta eens stil bij de wijze waarop je ademt. Hoeveel adem je eigenlijk per minuut?  Er is veel onderzoek gedaan. Bram Bakker heeft hier een aardig boekje over geschreven: ‘Verademing” . In 10 hoofdstukken maakt hij duidelijk dat je een enorme gezondheidswinst kunt boeken door alleen maar op je ademhaling te gaan letten. Eénmaal ervan bewust kun je er ook veranderingen in aanbrengen waardoor je niet continue een veel te frequente ademhaling hebt. Als je zittend werk hebt sta je eigenlijk al met één nul achter, dus zorg dat je tijdens dat zittende werk regelmatig even opstaat om een ademhalingsoefening te doen. Veel in de auto? dat maakt het lastig om te bewegen, maar des te gemakkelijker om je te concentreren op de juiste ademhaling. Voorbeelden van heel verkeerd ademhalen zijn natuurlijk hyperventilatie.

weerstand verbeter tip 9.

Bekijk goed of je wel alle voedingsstoffen kunt binnenkrijgen in de winterperiode. Dat geldt voor vitamine D3, waar het gros van de Nederlanders een tekort aan heeft. Maar dat geldt ook erg vaak voor selenium (eet 2 tot 3 paranoten per dag!) en magnesium.  Ga niet lukraak een supplement kopen waar alleen dit op het potje staat. Weet wat je tekort komt door een echte test of een gedegen anamnese. Selenium is met jodium belangrijk voor het goed functioneren van de schildklier. En zink is ook niet te vergeten. Voor beide geldt dat de vorm waarin het je lichaam binnenkomt van groot belang is. Liefst met uitgebalanceerde voeding natuurlijk, maar lukt dat niet dan kan het een uitkomst zijn dat het in als supplement beschikbaar is. Wanneer je gebalanceerd eet (vers, gevarieerd, niet te veel en weinig suikers en koolhydraten) en er lijken toch functies in je lichaam uit balans te zijn geraakt dan is er misschien nog iets anders aan de hand. Stel een bezoek aan een deskundige nooit uit, het gaat om je gezondheid. 

weerstand verbeter tip 10.

Drink ruim voldoende water.  (heb je het gevoel dat je er misselijk van wordt? -> voeg per liter een kwart theelepel keltisch zeezout toe) Stel je gezondheid op de eerste plaats. Natuurlijk is er gemakkelijk een excuus te bedenken om niet aan je gezondheid te werken. Te druk, te druk, werken, werken en nog eens werken. Welnu het leven bestaat echt uit meer dan werken. En wanneer de sportbeoefening die je misschien in je drukke schema nog inpast leidt tot een milde vorm van continue stress span je misschien het paard wel achter de wagen waarop je je eigen gezondheid hebt gezet. 

Bonus weerstand verbeter tip.

Probeer niet ineens op alle aandachtspunten verbeteringen door te voeren. Als je deze winter nu eens voorneemt om op drie gemakkelijk voor jou te realiseren punten verbetering kunt aanbrengen heb je al veel gewonnen. En realiseer je dat het wennen aan een andere manier van eten, bewegen of dag indelen gemiddeld ruim 2 maanden duurt voordat het je weer als vanzelf afgaat. Te veel gelijk doen levert weer stress op en dat probeer je nu juist te verminderen! Wees ook niet teleurgesteld als het een dag of twee niet lukt maar concentreer je op de dagen dat het wel lukt om verbeteringen door te voeren. En blijf de baas over je eigen voornemens. Wat een ander er van vindt moet hij/zij zelf weten. Het medisch bedrijf heeft in ieder geval de neiging om niet de client te laten bepalen wat goed voor hem is maar doet dat graag voor hem. 

Omdat het nooit leuk is om te vertellen dat je om iets te bereiken iets niet zou moeten doen vertel ik je het pas op het einde van mijn tips. Sommige zullen van toepassing zijn op je situatie andere niet:

• stop met roken
• drink maximaal 3 koppen koffie per dag (uiteraard zonder suiker of melk, hooguit met een theelepeltje kokosolie erin-> bulletproof coffee) 
• stop met het appen na 20.00 uur in de avond en begin pas om 9.00 uur in de ochtend
• stop met het nemen van de lift als er een trap beschikbaar is.

Tenslotte moet je ervoor zorgen dat je iedere dag kunt lachen. Het is zo ontzettend belangrijk dat je kunt lachen. Natuurlijk zijn er periodes in het leven dat het lachen je vergaat. Probeer desondanks te lachen om mooie dingen die er voor je zijn. Als je lacht naar de wereld en de mensen om je heen krijg je heel vaak een lach terug. En net als ademhalen kost het helemaal niks. 

Ben je in de gelegenheid met vakantie te gaan één of enkele keren zelfs per jaar? Laat het echt vakantie zijn en neem geen bedrijfstelefoon mee. Een werkgever die dat eist van zijn werknemer neemt zijn zorgtaak niet serieus. Als je niet een week of twee gemist kan worden is het hoogtijd de organisatie eens door te lichten om de reden van deze onmisbaarheid boven water te krijgen. Niet voor niks luidt het spreekwoord: “in een goede organisatie is niemand onmisbaar”. 

Extra tips bij virale infecties zoals CoVid19 ook wel Coronavirus genoemd. Zorg dat met name deze stoffen voldoende beschikbaar zijn voor je lichaam zodat je immuumsysteem maximaal voor je aan de slag kan. Even in de herhaling

Vitamine C. Uit groente als kool, (spitskool, savoiekool, etc etc), paprika, fruit (niet alleen citrusfruit hoor) en ook bessen, vlierbes, bosbes, blauwe bes, met name zwarte bes. (kan ook in extract gekocht worden). Neem je het als capsule of poeder dan kun je het moeilijk teveel binnenkrijgen. ( maar circa 500mg -3000mg is prima) Let even op dat je niet een te zure variant neemt, dat is voor je maag en darm niet zo prettig. (het heet niet voor niks ascorbinezuur) En een bruistablet is ook niet zo handig omdat er vaak nogal wat natriumzout bij zit. 

Vitamine D3 is vooral in de winter van belang. Zorg dat je circa 50mcg (NB microgram)dit is 2000 internationale eenheden per dag inneemt.

Zink. Zit o.a. in vis, schaal en schelpdieren, eieren, zaden en noten (pecan zeker)zeegroenten.

Selenium. Zit o.a. in paranoten, knoflook, paddestoelen, tonijn, haring. 

EPA/DHA is een vetzuur dat in avocado, schaal en schelpdieren en vis veel voorkomt.

Anti viraal kun je ook Astragalus, Ribes Nigrum, ginseng in extract of capsules nemen. Quercitine eveneens.

Anti bacterieel stoombaden met een tijm-, rozemarijn- of lavendelolie. Of wat Lugol toevoegen (dat is een jodiumoplossing 5%)